Վարորդական դասերը միայն սկսնակների համար չեն։ Ոմանք անցնում են ամբողջական ուսուցում, մյուսները պատրաստվում են գործնական քննությանը, մշակում առանձին հմտություն կամ երկար դադարից հետո վերադառնում ղեկին։ Turn.am-ում կարող եք դիտել Երևանի ավտոդպրոցների ու վարորդական հրահանգիչների հայտարարությունները, համեմատել պայմանները և անմիջապես ճշտել ժամանակացույցը, մեքենան ու ծրագրի կազմը։
Սկսնակին անհրաժեշտ են գործող կանոնների տեսություն և աստիճանական գործնական ծրագիր։ Ավտոդպրոցի սովորողը կարող է լրացուցիչ պարապմունք վերցնել քննությունից առաջ։ Վարորդական վկայական ունեցողին երբեմն պետք է հմտությունների վերականգնում՝ վստահությունը վերադարձնելու, այլ մեքենայի հարմարվելու, կայանումը կամ երթևեկության դիտարկումը զարգացնելու համար։ Ճիշտ մեկնակետ ընտրելու նպատակով ուսուցչին պարզ ներկայացրեք ձեր իրական փորձը։
Որոշակի կարգի դասընթացին գրանցվելուց առաջ Հայաստանի պաշտոնական աղբյուրներով ստուգեք տարիքի, փաստաթղթերի, քննությունների, վճարների և ընթացակարգի գործող պահանջները։ Ավտոդպրոցից ճշտեք՝ առաջարկը որ կարգին է վերաբերում և ձևակերպման որ փուլերն են ներառված։ Հրահանգիչը կարող է պատրաստել սովորողին, բայց չի կարող երաշխավորել պաշտոնական քննության արդյունքը։
Առաջին դասերը ձևավորում են վարորդի նստատեղի անվտանգ կարգավորումը, սահուն մեկնարկն ու կանգը, ղեկի և արագության կառավարումը, հայելիների օգտագործումն ու ճանապարհին ճիշտ դիրքը։ Հետո ավելանում են խաչմերուկները, հետիոտնային անցումները, գոտեփոխումը, վերահսկվող արգելակումը, հետընթացն ու կայանումը։ Սովորողը պետք է հասկանա յուրաքանչյուր դիտարկման ու գործողության նպատակը, ոչ միայն անգիր կատարի հրահանգների շարքը։
Հետագա փուլում կարող են մշակվել ինքնուրույն որոշումները, վտանգի վաղ նկատումը, բազմագոտի ճանապարհը, վերելքի վրա մեկնարկը, թույլ լուսավորության պայմաններում վարումն ու փոփոխվող ճանապարհային կամ եղանակային պայմաններին հարմարվելը, երբ դա անվտանգ է։ Քննության ձևաչափին ծանոթ լինելն օգտակար է, սակայն տարբեր երթուղիներով փորձը ավելի արժեքավոր է, քան մեկ ճանապարհ անգիր սովորելը։
Տեսական ծրագիրը պետք է հիմնված լինի արդիական նյութերի վրա և բացատրի նշանները, գծանշումը, ազդանշանները, առաջնահերթությունը, անվտանգ արագության ընտրությունը, կանգառն ու կայանումը, ճանապարհային տարբեր մասնակիցների փոխգործակցությունը, մեքենայի սարքինությունը, ուշադրության շեղումն ու վարելու կարողությունը նվազեցնող գործոնները։ Փորձնական հարցերն օգնում են հասկանալ ձևաչափը, բայց անհրաժեշտ է նաև իմանալ ճիշտ պատասխանի հիմքում եղած կանոնը։
Ճշտեք՝ տեսությունը առկա՞ է, թե առցանց, ինչ լեզվով է անցկացվում, ինչպես են քննարկվում սխալները և կա՞ գիտելիքի միջանկյալ ստուգում։ Պաշտոնական քննության ընթացիկ տեղեկությունը ստուգեք նաև ինքնուրույն, քանի որ հին գրառումներն ու ոչ պաշտոնական հարցաշարերը կարող են այլևս չհամապատասխանել գործող կարգին։
Մեխանիկական մեքենան պահանջում է կցորդիչի կառավարում, փոխանցման ընտրություն և վերելքի վրա համակարգված մեկնարկ։ Ավտոմատը նվազեցնում է այդ գործողությունները, սակայն չի վերացնում դիտարկման, արագության վերահսկման, հետընթացի և մեքենայի չափերի ընկալման անհրաժեշտությունը։ Ընտրեք ապագա վարելու կարիքներից ելնելով և նախապես պաշտոնական աղբյուրով ճշտեք մեքենայի տեսակի հնարավոր ազդեցությունը քննության կամ վկայականի պայմանների վրա։
Հարցրեք ուսումնական մեքենայի մակնիշը, փոխանցման տուփն ու ընդհանուր վիճակը։ Այն պետք է համապատասխանի ուսուցման կիրառելի պահանջներին, լինի տեխնիկապես սարքին և ունենա հրահանգչի համար նախատեսված կառավարման միջոցները։ Ամրագոտիները, հայելիները, անվադողերը, լույսերն ու տեսանելիությունն ապահովող սարքերը պետք է աշխատեն։ Պարզեք նաև՝ ինչպես է մեքենան փոխարինվում վճարված դասընթացի ընթացքում անսարքության դեպքում։
Ճշտեք՝ ով է իրականում անցկացնելու գործնական դասերը. հայտարարության մեջ նշված անձը միշտ չէ, որ վարում է ամբողջ դասընթացը։ Հարցրեք դասավանդման լեզվի, սկսնակների հետ փորձի, փոխարինումների և ամբողջ ընթացքում նույն հրահանգչի հետ աշխատելու մասին։ Օգտակար արձագանքը հանգիստ է, ժամանակին և կոնկրետ։ Անվտանգության համար միջամտելուց հետո ուսուցիչը պետք է բացատրի պատճառը և սխալը շտկելու ձևը։
Առաջընթացի պարզ գրառումը ցույց է տալիս անցած հմտությունները, ինքնուրույն կատարումը, կրկնվող սխալներն ու հաջորդ դասի նպատակը։ Եթե առաջարկվում են լրացուցիչ դասեր, խնդրեք նշել դեռ զարգացվող կոնկրետ կարողությունները, ոչ միայն ժամերի անորոշ քանակ։
Համեմատեք ղեկին անցկացվող իրական ժամանակը, ոչ միայն «ժամ» բառը։ Որոշ առաջարկներում խոսքը 60 րոպեից կարճ ակադեմիական միավորի մասին է։ Ճշտեք՝ որտեղ է սկսվում դասը, մեքենայի մոտենալու կամ սովորողին վերցնելու ժամանակը մտնո՞ւմ է վճարված տևողության մեջ, և արդյոք մեկ այլ սովորող ներկա է լինելու մեքենայում։
Գինը կարող է ներառել գրանցում, տեսություն, ուսումնական նյութեր, գործնական դասեր, վառելիք, ներքին ստուգումներ կամ քննության որևէ փուլում մեքենայի օգտագործում։ Պահանջեք գրավոր հաշվարկ, վճարման ժամանակացույց, կտրոն, չեղարկման կանոն, կանխավճարված դասերի վավերականության ժամկետ և հրահանգչի բացակայության կամ մեքենայի անսարքության դեպքում փոխարինման կարգ։ Վերջնական արժեքը կախված է ծրագրի ծավալից, դասի տևողությունից, փոխանցման տուփից և պարապմունքների քանակից։
Վերականգնողական պարապմունքը պետք է ունենա կոնկրետ նպատակ, ոչ թե ինքնաբերաբար կրկնի սկսնակի ամբողջ ծրագիրը։ Առաջին հանդիպմանը կարելի է գնահատել դիտարկումը, կառավարումն ու վստահությունը, ապա կենտրոնանալ կայանման, գոտեփոխման, անծանոթ երթուղու, վերելքի, մութ ժամերի կամ սեփական մեքենայի վրա, եթե դա թույլատրելի և անվտանգ է։ Անհանգստության կամ նախկին միջադեպի մասին ասեք նախապես, որպեսզի բարդությունն աճի աստիճանաբար։
Ընտրեք հստակ ծրագրով, թափանցիկ գնով, համապատասխան ուսումնական մեքենայով և կառուցողական արձագանքով կատարողի։ Երևանում հարմար ժամանակացույցը կարևոր է, սակայն հիմնական նպատակը կայուն ու պատասխանատու վարելն է, ոչ թե մեկ ծանոթ երթուղի վերարտադրելը։