Շենքերի տեխնիկական հետազննություն և սեյսմիկ եզրակացություն Գյումրիում

Պատի ճաքը միայն իր տեսքով չի հաստատում, որ շենքը վտանգավոր է, իսկ նոր սվաղը չի ապացուցում կրող համակարգի սարքին լինելը։ Հետազննությունը կարող է համադրել փաստաթղթերը, չափագրված վնասվածքները, նյութերի տվյալները, փորձարկումներն ու հաշվարկները, իսկ սեյսմիկ գնահատումը պատասխանում է սահմանված չափանիշներով կոնկրետ հարցի։ Գյումրիում ծառայություն պատվիրելիս որոշեք, թե փաստաթուղթն ինչ որոշման համար է պետք՝ գնում, վերակառուցում, նորոգում, ամրացում, գործառույթի փոփոխություն կամ հետագա շահագործում։ Turn.am-ում կարող եք դիտել առաջարկները և ուղղակիորեն կապվել կատարողների հետ։

Յուրաքանչյուր կառույց պետք է գնահատվի իր փաստերով։ Եթե շենքն ունի քարե շարվածք, կցակառույցներ, չփաստաթղթավորված բացվածքներ, երկրաշարժային վնաս կամ նախկին ուժեղացում, այդ հանգամանքները պետք է ստուգել, ոչ թե ենթադրել ըստ տարիքի կամ հասցեի։ Առաջարկն ու հաշվետվությունը պետք է տարանջատեն դիտարկումները, փաստաթղթերը, սեփականատիրոջ տեղեկությունը, ինժեներական ենթադրություններն ու չստուգված հատվածները։

Ի՞նչ տարբերություն կա հետազննության և սեյսմիկ գնահատման միջև

Տեխնիկական հետազննությունը գրանցում է հիմքերի, պատերի, շրջանակների, ծածկերի, տանիքի ու միացումների ներկա վիճակը և առանձնացնում հարդարման թերությունները կրող համակարգին առնչվող նշաններից։ Սեյսմիկ գնահատումը հիմնվում է ստուգված չափերի, նյութերի, բեռնվածքների, գրունտային տվյալների և հաշվարկային մոդելի վրա։ Եզրակացության մեջ պետք է նշվեն առաջադրանքը, փաստական հիմքը, ընդունված ենթադրությունները, սահմանափակումներն ու առաջարկվող քայլերը։

Կարճ տեսողական այցը կարող է բավարար լինել նախնական խորհրդատվության համար, բայց ինքնաբերաբար հիմք չէ կրող պատ քանդելու կամ պաշտոնական սեյսմիկ եզրակացություն կազմելու համար։ Միաժամանակ միայն հին գծագրերով հաշվարկը կարող է նկարագրել մի շենք, որն այլևս այդպիսին չէ՝ հետագա բացվածքների ու հավելումների պատճառով։ Նախ պարզեք՝ ինչ փաստաթուղթ է պահանջում նախագիծը դիտարկող մարմինը, բանկը, պատվիրատուն կամ նախագծողը, ապա ստուգեք կատարողի համապատասխան իրավասությունը։

Ե՞րբ է հետազննությունը անհրաժեշտ

Մասնագետի դիմեք, եթե ճաքերը լայնանում են, ծածկը նկատելի ճկվածք ունի, դռները հանկարծ սկսել են սեղմվել, պատերը անկյուններում անջատվում են, ամրանները բացվել են, բետոնը շերտազատվում է կամ ջուրը երկար ժամանակ հասել է կրող տարրերին։ Մասնակի փլուզման, տեսանելի անկայուն պատի, կտրուկ տեղաշարժի, երկրաշարժից, հարվածից, հրդեհից կամ հարևան փորվածքից հետո մեծ վնասի դեպքում սահմանափակեք մուտքը և շտապ մասնագիտական գնահատում կազմակերպեք։

Պլանային հետազննությունը օգտակար է նաև հին գույք գնելուց, հարկ ավելացնելուց, նշանակությունը փոխելուց, բացվածք լայնացնելուց, պատ հեռացնելուց, ծանր սարքավորում տեղադրելուց կամ հիմնանորոգում սկսելուց առաջ։ Բազմաբնակարան շենքում մեկ բնակարանի փոփոխությունը կարող է ազդել ընդհանուր կրող տարրերի վրա, ուստի զննումը երբեմն չի կարող սահմանափակվել միայն այդ բնակարանի հարդարմամբ։

Ինչ փաստաթղթեր և պատմություն հավաքել

Ուղարկեք հասցեն, հետազոտության նպատակը, կառուցման մոտավոր տարին, հարկերի թիվը, նկուղի մասին տեղեկությունը և մասշտաբը հասկանալի դարձնող լուսանկարներ։ Հավաքեք սկզբնական գծագրերը, վերանախագծումները, թույլտվությունները, նախկին եզրակացությունները, ուժեղացման նախագծերը, նորոգումների գրառումները և առկա երկրաբանական կամ հիմքային տվյալները։ 1988 թվականի երկրաշարժից տուժած շենքի դեպքում նկարագրեք հայտնի վնասներն ու հետագա աշխատանքները՝ կոսմետիկ նորոգումը կրող համակարգի ուժեղացում չհամարելով։

Բնակիչներից կամ սպասարկող անձնակազմից ճշտեք՝ ճաքը երբ է առաջացել, սեզոնային փոխվո՞ւմ է, որտեղից է ջուր ներթափանցում և որ պատերն ու բացվածքներն են փոփոխվել։ Հին լուսանկարները հաճախ օգնում են։ Չստուգված պատմությունը պետք է այդպես էլ նշվի. ճարտարագետը պարտավոր է տարբերել փաստաթուղթը, իր դիտարկումն ու սեփականատիրոջ հիշողությունը։

Ինչ է կատարվում տեղում

Ճարտարագետը որոշում է կրող համակարգն ու բեռների փոխանցման ուղին։ Չափագրվում են հատակագիծը, հարկերի բարձրությունը, պատերի հաստությունը, տարրերի հատույթները, թռիչքները, բացվածքները և ուղղաձիգ համընկնումը։ Ճաքերն ու վնասները քարտեզագրվում են ըստ դիրքի, լայնության, ուղղության ու տարածման։ Լուսանկարները պետք է ունենան համար և հղում գծագրին, որպեսզի հաշվետվություն կարդացողը հասկանա դրանց տեղը։

Գյումրիի քարե շենքերում կարող են ստուգվել տուֆե քարերը, շաղախային կարերը, պատերի հատումները, միջհարկային ծածկերի կապերը, բարավորները և երեսապատման կապը հիմնական շարվածքի հետ։ Երկաթբետոնե շենքերում ուսումնասիրվում են ճաքերը, կոռոզիայի հետքերը, պաշտպանիչ շերտը, սյուները, հեծանները, սալերն ու լիցքային պատերի ազդեցությունը։ Խոշորապանել շենքում առանձնապես կարևոր են միացումների վիճակն ու շարունակականությունը։ Ցանկը պետք է բխի կոնկրետ կառուցվածքից, ոչ թե պատրաստի ձևանմուշից։

Երկրաշարժի ժամանակ վտանգ կարող են ստեղծել նաև ոչ կրող տարրերը՝ թուլացած քիվերն ու պարապետները, ծանր երեսապատումը, ծխնելույզը, կախովի առաստաղը, բաքը կամ չամրացված սարքավորումը։ Լավ հաշվետվությունը դրանք ներկայացնում է առանձին և չի խառնում հիմնական կրող համակարգի դիմադրության հետ։

Փորձարկումներ և տեղային բացումներ

Տեսողական տվյալը միշտ բավարար չէ։ Ըստ առաջադրանքի կարող են կիրառվել ճաքաչափեր, նիվելիրային ու ուղղաձիգ չափումներ, ամրանների հայտնաբերում, բետոնի պաշտպանիչ շերտի չափում, անդրադարձային կամ ուլտրաձայնային փորձարկում, խոնավաչափում, տեղային բացումներ և բետոնի, պողպատի, քարի կամ շաղախի լաբորատոր փորձարկումներ։ Յուրաքանչյուր եղանակ սահմանափակում ունի. օրինակ՝ շմիդտյան մուրճը միայնակ չի որոշում ամբողջ շենքի հաշվարկային ամրությունը։

Փորձարկման կետերն ընտրվում են կոնկրետ անորոշություն պարզելու համար։ Քայքայող բացումը պահանջում է սեփականատիրոջ համաձայնություն, անվտանգ մուտք և վերականգնման պայման։ Եթե հարդարանքը ծածկում է կարևոր հանգույցը, այն կամ պետք է բացվի, կամ հաշվետվության մեջ վիճակը նշվի որպես չստուգված։ Գնառաջարկում պարզեք՝ վերամբարձ սարքը, լաբորատոր վճարը և բացված հատվածի վերականգնումը ներառվա՞ծ են։

Սեյսմիկ հաշվարկ և ճարտարագիտական դատողություն

Հաշվարկային մոդելը պետք է արտացոլի տեղում տեսած շենքը՝ իրական չափերը, նյութերը, փոփոխություններն ու մաշվածությունը։ Բեռնվածքներն ու սեյսմիկ պարամետրերը ընտրվում են տվյալ աշխատանքի համար կիրառելի նորմերով։ Միայն ծրագրից ստացված մեկ գործակիցը եզրակացություն չէ։ Կարող են վճռորոշ լինել հատակագծային անհամաչափությունը, թույլ կամ ճկուն հարկը, ընդհատվող պատերը, վատ կապերը կամ ոլորման ազդեցությունը։

Անորոշությունները պետք է բաց գրվեն։ Եթե ամրանավորումը չի ստուգվել կամ հիմքի տվյալ չկա, ենթադրությունն ու արդյունքի վրա դրա ազդեցությունը ներառվում են հաշվետվության մեջ։ Երբեմն պետք են զգայունության լրացուցիչ հաշվարկներ կամ նոր հետազոտություն։ Սեյսմիկ եզրակացությունը որոշակի տվյալների ու չափանիշների շրջանակում հիմնավորված գնահատում է, ոչ թե խոստում, որ որևէ երկրաշարժ վնաս չի պատճառի։

Ինչ պետք է ներառի հաշվետվությունը

Փաստաթղթում նշվում են հասցեն, պատվիրատուն, նպատակը, այցերի ամսաթվերը, մասնակից մասնագետները և օգտագործված աղբյուրները։ Նկարագրվում են կրող համակարգը, նյութերը, փոփոխությունները, վնասների քարտեզը, լուսանկարները, չափումները, փորձարկումները, հաշվարկի հիմքն ու կիրառված չափանիշները։ Եզրահանգումները պետք է տարբերեն անհապաղ անվտանգության միջոցը, ընթացիկ նորոգումը, կառուցվածքային վերականգնումն ու ուժեղացումը։

«Շենքն ուժեղացնել» արտահայտությունը բավարար հանձնարարական չէ։ Պետք է նշվեն խնդրահարույց տարրերը, միջամտության նպատակը, առաջնահերթությունը և առանձին նախագծի անհրաժեշտությունը։ Դիտարկում առաջարկելու դեպքում սահմանվում են նշաձողերի տեղերը, չափման եղանակը, պարբերականությունն ու այն փոփոխությունը, որի դեպքում անհրաժեշտ է նոր որոշում։

Մուտքը, աշխատանքի ծավալը և արժեքը

Այցից առաջ ճշտեք՝ ով կարող է թույլատրել մուտքը տանիք, նկուղ, ընդհանուր աստիճանավանդակ, հարակից տարածք և փակ տեխնիկական հատվածներ։ Թաքնված կամ անհասանելի հանգույցը պետք է կամ համաձայնեցված կերպով բացվի, կամ նշվի որպես սահմանափակում։ Անվտանգ չլինող պայմանների դեպքում զննման մի մասը կարող է հետաձգվել, ոչ թե գնահատվել հեռվից։

Նախահաշիվը պետք է հաշվի առնի մակերեսը, համակարգի բարդությունը, փաստաթղթերը, հասանելիությունը, այցերը, փորձարկումները, հաշվարկն ու արդյունքի ձևաչափը։ Համեմատեք նույն ծավալը՝ արխիվ, չափագրում, վնասների քարտեզ, լաբորատորիա, մոդել, հաշվետվության լեզու, ստորագրված օրինակներ և եզրակացությունների քննարկում։ Տեսողական խորհրդատվությունն ու փաստաթղթավորված սեյսմիկ գնահատումը տարբեր ծառայություններ են։

Օգտակար հարցեր

Ամեն ճաք երկրաշարժային վնա՞ս է

Ոչ։ Պատճառ կարող են լինել կծկումը, ջերմաստիճանը, խոնավությունը, նստվածքը, գերբեռնվածությունը կամ փոփոխությունը։ Գնահատվում են ճաքի պատկերը, լայնությունը, պատմությունն ու կապը կրող համակարգի հետ։

Կարելի՞ է զննել միայն մեկ բնակարան

Բնակարանը կարելի է զննել, բայց կրող տարր հեռացնելու կամ ամբողջ շենքի սեյսմիկ վարքի մասին եզրակացության համար հաճախ պետք է մուտք ընդհանուր տարածքներ, հարակից հարկեր և սկզբնական գծագրեր։

Տեսողական զննումը բավարա՞ր է սեյսմիկ եզրակացության համար

Տեսողական զննումը կարող է բավարար լինել նախնական խորհրդատվության համար, սակայն վերջնական փաստաթղթի համար դրա բավարար լինելը կախված է նպատակից և ընդունող կողմի պահանջներից։ Կրողունակության կամ սեյսմիկ աշխատանքի գնահատումը, որպես կանոն, պահանջում է ստուգված երկրաչափություն, նյութերի տվյալներ, հաշվարկ և էական անորոշությունները պարզող փորձարկումներ։

Եզրակացությունը ներառո՞ւմ է ուժեղացման նախագիծը

Միայն եթե դա գրված է առաջադրանքում։ Հետազննությունը բացահայտում է խնդիրներն ու կարող է նշել տարբերակներ, իսկ մանրամասն գծագրերը, հաշվարկներն ու հսկողությունը սովորաբար առանձին փուլ են։