Հայաստանի բիզնես միջավայրը վերջին տարիներին զգալիորեն փոխվել է։ Ավելացել է ձեռնարկությունների թիվը, խստացել են հարկային պահանջները, և թվայնացվել են հաշվետվությունների ներկայացման գործընթացները։ Այս փոփոխությունների ֆոնին հաշվապահական ծառայությունների դերը դարձել է ավելի կարևոր, քան երբևէ։ Turn.am-ում ներկայացված են հաշվապահական ծառայություններ մատուցող հարյուրավոր մասնագետներ և գրասենյակներ՝ տարբեր ոլորտների և բիզնեսի չափերի համար։
Հաշվապահական հաշվառումը տարբեր է՝ կախված բիզնեսի ոլորտից։ Ստորև ներկայացված են Հայաստանում ամենատարածված ոլորտների առանձնահատկությունները։
Հայաստանի IT ոլորտն ունի հատուկ հարկային արտոնություններ, այդ թվում՝ «Հայաստան» հիմնադրամի և Հայաստանի տեխնոլոգիական ոլորտի աջակցության ծրագրերի շրջանակում։ IT ընկերությունների հաշվապահը պետք է լավ ծանոթ լինի արտարժույթով հաշվարկների, արտերկրյա կլիենտների հետ պայմանագրերի, ինչպես նաև ծրագրավորողների և ֆրիլանսերների վարձատրության հաշվառման առանձնահատկություններին։
Առևտրային ընկերությունների համար կարևոր է ապրանքների ներմուծման, ԱԱՀ-ի, ՀԴՄ-ների և պահեստային հաշվառման ճիշտ կազմակերպումը։ Հատկապես բարդ է բազմաճյուղ մանրածախ ցանցերի հաշվապահությունը, որտեղ անհրաժեշտ է ապրանքաշրջանառության ճշգրիտ հետագծում։
Շինարարական ընկերությունների հաշվապահությունը բարդ է երկարաժամկետ պայմանագրերի, ենթակապալառուների հետ հաշվարկների և շինարարական ծախսերի կապիտալացման պատճառով։ Անշարժ գույքի ոլորտում կարևոր են գույքի գնահատման, վաճառքից ստացված եկամուտների հաշվառման և հողի հարկի հետ կապված հարցերը։
ՀԿ-ների հաշվապահությունն ունի իր առանձնահատկությունները՝ դոնոր կազմակերպությունների պահանջներին համապատասխան հաշվետվությունների պատրաստում, նպատակային ֆինանսավորման հաշվառում և հատուկ հարկային ռեժիմ։ Փորձառու հաշվապահը կարող է ապահովել ինչպես հայկական օրենսդրության, այնպես էլ միջազգային դոնորների պահանջների կատարումը։
Այս ոլորտում կարևոր են ՀԴՄ-ների ճիշտ կիրառումը, աշխատակիցների հերթափոխային հաշվառումը, մթերքների և խմիչքների ինքնարժեքի հաշվարկը, ինչպես նաև սեզոնային տատանումների հաշվառումը ֆինանսական պլանավորման մեջ։
Արտադրական ձեռնարկությունների համար հաշվապահությունը ներառում է հումքի և պատրաստի արտադրանքի հաշվառում, արտադրական ծախսերի կալկուլյացիա, մաշկութի հաշվարկ և արտահանման հետ կապված փաստաթղթաշրջանառություն։
Հայաստանում հաշվապահական հաշվառումը կարգավորվում է Հայաստանի Հանրապետության հաշվապահական հաշվառման մասին օրենքով և հիմնված է Ֆինանսական հաշվետվությունների միջազգային ստանդարտների (ՖՀՀՍ / IFRS) վրա։ Սակայն կան կարևոր տարբերություններ, որոնք հաճախ շփոթեցնում են օտարերկրյա ներդրողներին և Հայաստանում նոր բիզնես սկսող ձեռնարկատերերին։
Հայկական հարկային հաշվառումը և ֆինանսական հաշվառումը հաճախ տարբեր են. ինչ որ ճանաչվում է ֆինանսական հաշվետվություններում, կարող է տարբեր կերպ վերաբերվել հարկային նպատակներով։ Այս տարբերությունը հատկապես կարևոր է շահութահարկի հաշվարկի ժամանակ, երբ անհրաժեշտ է հարկային ճշգրտումներ կատարել հաշվապահական տվյալների հիման վրա։
Խոշոր կազմակերպությունների և բանկային ֆինանսավորում ստանալ ցանկացողների համար ՖՀՀՍ-ով հաշվետվությունների պատրաստումը դառնում է գնալով ավելի կարևոր։ Turn.am-ում կարող եք գտնել ՖՀՀՍ-ի փորձ ունեցող մասնագետներ, որոնք կարող են ապահովել ինչպես տեղական, այնպես էլ միջազգային ստանդարտներին համապատասխան հաշվետվություններ։
Շատ բիզնեսներ սկսում են մեկ հաշվապահով, սակայն ժամանակի ընթացքում առաջանում են նշաններ, որ ժամանակն է փոփոխության։ Ահա հիմնական ցուցանիշները։
Եթե ձեր հաշվապահը մշտապես վերջին րոպեին է ներկայացնում հաշվետվությունները կամ պարբերաբար խնդրում է երկարաձգումներ, դա կարող է նշանակել, որ նա գերծանրաբեռնված է կամ ձեր բիզնեսի բարդությունն անցել է նրա հնարավորությունների սահմանը։
Լավ հաշվապահը ոչ միայն արձանագրում է անցյալը, այլ օգնում է պլանավորել ապագան։ Եթե ձեր հաշվապահը չի կարողանում պատասխանել «ի՞նչ կլինի, եթե...» հարցերին կամ ֆինանսական վերլուծություն չի մատուցում, ձեզ ավելի բարձր մակարդակի մասնագետ է պետք։
Հայաստանում հարկային հաշվետվությունների թվայնացումն արագ է ընթանում։ Հաշվապահ, որն աշխատում է հին մեթոդներով կամ չի օգտվում արդի ծրագրային լուծումներից, կարող է դանդաղեցնել ձեր բիզնեսի գործընթացները և մեծացնել սխալների ռիսկը։
Եթե սկսել եք արտահանել, ներդրումներ ներգրավել կամ բացել մասնաճյուղ, ձեր հաշվապահական կարիքները հիմնովին փոխվել են։ Ոչ բոլոր հաշվապահներն ունեն փորձ արտաքին տնտեսական գործունեության կամ բազմամիավոր կառույցների հաշվառման ոլորտում։
Հաշվապահ փոխելը շատերին անհանգստացնում է, սակայն ճիշտ կազմակերպման դեպքում գործընթացը կարող է լինել անխափան։
Լավագույն ժամանակը հաշվապահ փոխելու համար հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջն է՝ տարեվերջ կամ եռամսյակի վերջ։ Խուսափեք փոփոխությունից հարկային ստուգման ժամանակ կամ դրանից անմիջապես առաջ։
Նախքան հին հաշվապահի հետ հարաբերությունը դադարեցնելը, համոզվեք, որ ստացել եք բոլոր փաստաթղթերը՝ հաշվապահական բազան, հարկային հաշվետվությունները, պայմանագրերը և թղթակցությունը հարկային մարմինների հետ։
Հնարավորության դեպքում կազմակերպեք կարճ ժամանակաշրջան, երբ հին և նոր հաշվապահները համագործակցում են՝ ապահովելու անխափան անցում և բոլոր տվյալների ճիշտ փոխանցում։
Հայաստանի հարկային համակարգը վերջին տարիներին ակտիվորեն թվայնացվում է։ Այս փոփոխությունները ուղղակիորեն ազդում են հաշվապահական ծառայությունների վրա։
Հայաստանում ԱԱՀ վճարողների համար էլեկտրոնային հաշիվ-ապրանքագրերի կիրառումը դարձել է ստանդարտ։ Ձեր հաշվապահը պետք է վարժ աշխատի e-invoice համակարգի հետ և ապահովի ձեր կազմակերպության ճիշտ ինտեգրումը։
Հարկային կոմիտեի էլեկտրոնային ծառայությունների միջոցով հաշվետվությունների ներկայացումը դարձել է պարտադիր խոշոր հարկ վճարողների համար և ընդլայնվում է դեպի փոքր բիզնեսներ։ Արդի հաշվապահը պետք է ամբողջությամբ ծանոթ լինի այս համակարգերին։
Գնալով ավելի շատ հաշվապահական ծառայություններ մատուցողներ Հայաստանում անցնում են ամպային լուծումների, որոնք թույլ են տալիս բիզնեսի սեփականատերերին իրական ժամանակում հետևել ֆինանսական ցուցանիշներին։ Եթե ձեզ համար կարևոր է ֆինանսական տվյալներին ցանկացած պահի մուտք ունենալը, նախընտրեք հաշվապահ, որն աշխատում է ամպային հարթակներով։
Turn.am-ը Հայաստանի ամենամեծ ծառայությունների մարքեթփլեյսն է՝ 10,000-ից ավելի ծառայություններով 650-ից ավելի կատեգորիաներում։ Հաշվապահական բաժնում կարող եք զտել ըստ գտնվելու վայրի, ծառայությունների տեսակի և վարկանիշի, կարդալ իրական հաճախորդների կարծիքները և ուղղակիորեն կապ հաստատել մասնագետի հետ՝ առանց միջնորդների։
Անկախ նրանից՝ դուք փոքր ձեռնարկատեր եք, աճող ՍՊԸ, թե խոշոր կազմակերպություն — Turn.am-ում կգտնեք ձեր բիզնեսի կարիքներին համապատասխան հաշվապահական փորձառություն ունեցող մասնագետ։
Ստացեք ավելի լավ փորձառություն մեր բջջային հավելվածով